Leila Hormozi về tạo dựng năng lực
Leila Hormozi chia sẻ rằng sự tự tin không đến từ việc cố gắng trở nên tự tin, mà là kết quả của việc xây dựng năng lực thông qua hành động và chấp nhận thất bại.
Leila Hormozi chia sẻ rằng sự tự tin không đến từ việc cố gắng trở nên tự tin, mà là kết quả của việc xây dựng năng lực thông qua hành động và chấp nhận thất bại. Cô nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hành động bất chấp nỗi sợ hãi và sự không thoải mái, vì đây là con đường dẫn đến sự phát triển thực sự và khả năng quản lý cảm xúc hiệu quả.
1. Xây dựng sự tự tin thông qua năng lực và chấp nhận thất bại
Sự tự tin không phải là thứ có được bằng cách cố gắng trở nên tự tin, mà là kết quả của việc xây dựng năng lực thông qua hành động và chấp nhận thất bại.
Sự khác biệt giữa tự tin và năng lực
Sự tự tin là kết quả, không phải là nguyên nhân
Sự tự tin không đến từ việc cố gắng trở nên tự tin. Nó thường chỉ xuất hiện sau khi bạn đã thực sự có năng lực trong một lĩnh vực nào đó.
Khi 19 tuổi, Leila đang ở trạng thái tồi tệ nhất trong cuộc đời, thừa cân, sử dụng chất kích thích và mất phương hướng. Cô đứng trước gương và tự nhủ: “Tôi xinh đẹp,” “Tôi có thể làm được,” “Tôi chăm chỉ,” “Tôi giàu có.” Không có lời nào trong số đó có tác dụng, vì chúng không đúng sự thật, và cô biết điều đó. Thay vì cảm thấy tự tin hơn, cô chỉ cảm thấy kỳ lạ và bất an hơn.
Năng lực là nền tảng của sự tự tin
Bạn sẽ không bao giờ cảm thấy sẵn sàng cho đến khi bạn thực hiện điều gì đó lần thứ hai. Để có sự tự tin, bạn cần xây dựng bằng chứng cho bản thân, bằng chứng từ chính trải nghiệm thực tế rằng bạn có thể làm được. Điều đó đòi hỏi phải “trả giá”: làm những thứ mình chưa từng làm, chấp nhận rằng lần đầu sẽ vụng về. Thay vì nghĩ mình thành tự tin, hãy hành động để trở nên có năng lực.
Hành động để xây dựng năng lực và sự tự tin
Học kỹ năng bán hàng là bước đầu tiên
Leila nhận ra mình không giỏi gì và không có nhiều kỹ năng vào thời điểm đó. Cô quyết định học bán hàng, một kỹ năng cốt lõi để xây dựng bất cứ thứ gì. Dù ban đầu rất phản đối ý tưởng đó, cô vẫn chuyển đến California với 5.000 đô la trong túi và tìm việc tại một phòng tập gym.
Đối mặt với sự từ chối và nỗi sợ hãi
Tại đó, cô được yêu cầu học cách tiếp thị và bán hàng cho bản thân bằng cách tiếp cận người lạ. Lần đầu tiên cô bước đến một người phụ nữ đang chạy trên máy cardio, người đó từ chối. Cô chạy thẳng vào nhà vệ sinh, cảm giác như sắp lên cơn hoảng loạn, muốn nôn ói, đau khổ và sợ hãi đến cùng cực.
Nhưng cô tự nhủ: mình đã từ bỏ mọi thứ để đến đây, nỗ lực này phải đáng giá. Cô bước ra và tiếp tục. Thay vì tránh né sự từ chối, cô đặt mục tiêu nhận càng nhiều lời từ chối càng tốt. Dần dần, cô nhận ra mình có thể chịu đựng được, điều mà cô từng rất sợ, một phần vì đã bị bắt nạt từ nhỏ. Chính việc đối mặt với sự từ chối liên tục và sống sót qua nó đã xây dựng nên sự tự tin thực sự trong cô.
Sự khác biệt giữa điều tốt cho hiện tại và điều tốt cho tương lai
Điều làm chúng ta cảm thấy dễ chịu ngay lập tức thường không tốt về lâu dài. Và ngược lại, điều tốt cho chúng ta thường gây khó chịu trong khoảnh khắc. Đây là nghịch lý mà hầu hết mọi người né tránh, và đó chính xác là lý do họ mãi không phát triển được.
Tập trung vào việc trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình
Những lúc Leila xây dựng được nhiều sự tự tin nhất lại là khi cô không cố tình hướng đến sự tự tin. Cô chỉ tập trung vào việc trở thành phiên bản tốt hơn của bản thân, có năng lực hơn, giỏi hơn trong một lĩnh vực cụ thể. Sự tự tin đến theo sau như một hệ quả tự nhiên.
Sự khiêm tốn và chấp nhận việc “dở tệ”
Nhiều người nghĩ sự tự tin phải có trước, rồi mới làm được việc. Thực tế ngược lại: cần phát triển năng lực trước, năng lực tạo ra bằng chứng, bằng chứng mới xây dựng sự tự tin. Điều thực sự cần rèn luyện không phải là sự tự tin, mà là sự khiêm tốn: sẵn sàng dở tệ lúc ban đầu và dám nói “Tôi không biết.” Điều này áp dụng cho mọi lần đầu tiên, đến phòng gym, đi hẹn hò, nhận công việc mới.
Sự không hoàn hảo là cần thiết cho sự phát triển
Sự bất an vẫn tồn tại ở những lĩnh vực mới, đơn giản vì đó là lúc bạn đang ở bước đầu của một hành trình khác. Phần lớn sự bất an đến từ mong muốn trở nên hoàn hảo và duy trì ảo ảnh rằng mình luôn giỏi giang. Thay vì cố gắng trở nên giỏi, hãy thử “cố gắng trở nên dở tệ”, chấp nhận rủi ro cần thiết để cuối cùng trở nên giỏi. Những đánh giá tiêu cực từ công ty đầu tiên không ngăn cản được thành công về sau, vì sự sẵn sàng thất bại mới là điều kiện tiên quyết. Hành trình phát triển không phải là một bức tranh hoàn hảo, mà là sự chấp nhận cả những mặt “dở” để có được mặt “tốt.”
Sẵn sàng trải nghiệm cảm xúc tiêu cực và chấp nhận thay vì chống cự
Thành công đòi hỏi sự sẵn sàng trải nghiệm những cảm xúc không mong muốn để đổi lấy những cảm xúc mong muốn. Khi cảm giác bên trong như thể mọi thứ đang sụp đổ, phản xạ của hầu hết mọi người là bỏ chạy. Việc bước lên sân khấu, điều hành cuộc họp đầu tiên, hay bán hàng lần đầu, tất cả đều có thể khiến bạn muốn “chui ra khỏi da mình.” Câu hỏi duy nhất cần tự hỏi là: liệu mình có sẵn sàng trải qua cảm giác đó để đạt được điều mình muốn ở phía bên kia hay không?
Cảm giác bất an, tồi tệ hay tiêu cực không phải là thứ cần tránh. Khi bạn đang phát triển, bạn bước vào vùng đất chưa biết và não bộ sẽ cố kéo bạn trở lại vùng an toàn. Thay vì chống cự, hãy “kết bạn” với những cảm xúc đó, mang chúng theo thay vì để chúng chặn bước. Lo lắng có thể ngồi cùng xe, nhưng bạn là người lái. Cảm giác sợ hãi tột độ mà vẫn hành động, đó mới là chìa khóa. Sau đó, cảm giác nhẹ nhõm và tự hào sẽ đến, và nó sẽ mang lại sự tự tin hơn bất kỳ lời khẳng định nào.
2. Quản lý tâm trí và cảm xúc là yếu tố then chốt để thành công
Thành công trong kinh doanh không phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài như thị trường hay đối thủ cạnh tranh, mà chủ yếu là khả năng quản lý tâm trí và cảm xúc của bản thân.
Nguyên nhân thất bại của doanh nghiệp
Thị trường không làm bạn thất bại, chính bạn làm bạn thất bại
Lý do số một khiến mọi người không thể phát triển doanh nghiệp không phải là thị trường, đối thủ, hay vận rủi. Đó là việc không thể quản lý tâm trí và cảm xúc của chính mình. Thị trường không đặt bạn ra khỏi cuộc chơi, chính bạn tự đặt mình ra.
Leila kể về một công ty tăng trưởng từ 2 triệu lên 90 triệu đô la trong vòng ba năm. Công ty này đối mặt với một vụ kiện từ đối thủ cạnh tranh, vụ kiện không có cơ sở và họ cuối cùng đã thắng. Nhưng doanh nghiệp đã sụp đổ trong vòng sáu tháng trước khi phán quyết có kết quả. Nguyên nhân không phải là vụ kiện. Người sáng lập không thể chịu đựng được áp lực và đã tự mình đóng cửa doanh nghiệp, trong khi đưa ra hàng loạt lý do bên ngoài để biện minh. Thực chất, người đó không thể quản lý cảm xúc của mình.
Tác động của đại dịch COVID-19
Trong đại dịch, hàng nghìn chủ doanh nghiệp mà Leila làm việc cùng đã đóng cửa. Phần lớn không phải vì COVID-19 tàn phá thị trường của họ, mà vì họ không thể chịu đựng được cảm giác bất ổn, thất vọng và không thể đoán trước. Họ bỏ cuộc rồi tìm lý do bên ngoài để biện minh. Những người đứng vững được không phải vì hoàn cảnh tốt hơn, mà vì họ có khả năng chịu đựng sự hỗn loạn cao hơn.
Xây dựng khả năng phục hồi tinh thần
Đối mặt với áp lực chồng chất
Leila từng phải đối mặt đồng thời với bốn vụ kiện, các vấn đề cá nhân, 12 nhân viên trực tiếp, 4 nhân viên mới và lịch biểu diễn ba ngày một tuần. Cô vượt qua giai đoạn đó không phải bằng cách giải quyết hết mọi vấn đề bên ngoài, mà bằng cách tập trung vào việc quản lý bản thân. Khi mọi thứ dồn nén cùng lúc, sự không chắc chắn, thất vọng, tức giận, lo lắng, thay vì tìm lý do bên ngoài, cần phải đối mặt và quản lý chúng từ bên trong.
3. Xây dựng nền tảng vững chắc thông qua kỷ luật và chăm sóc bản thân
Để đạt được thành công bền vững, đặc biệt trong những giai đoạn bất ổn, việc xây dựng nền tảng thông qua các thói quen chăm sóc bản thân và kỷ luật là vô cùng quan trọng.
Quản lý sự bất ổn và xây dựng nền tảng
Đối mặt với sự bất ổn ban đầu
Khi bắt đầu doanh nghiệp đầu tiên ở tuổi 23, Leila có 120 nhân viên và doanh thu tăng từ 0 lên 50 triệu đô la trong chưa đầy hai năm. Nghe có vẻ như thành công rực rỡ, nhưng đây cũng là giai đoạn bất ổn và khó khăn nhất trong cuộc đời cô, chính xác vì sự không chắc chắn đi kèm với tốc độ tăng trưởng đó.
Thiết lập lịch trình hàng ngày để duy trì sự tỉnh táo
Để đối phó, Leila thiết lập những thói quen tưởng chừng đơn giản: dậy lúc 4:30 sáng, viết nhật ký, đi bộ, chuẩn bị bữa sáng, uống cà phê, thiền. Những thói quen này không phải là “mềm yếu”, chúng là điều kiện cần để cô tiếp tục hoạt động ở mức cao. Cô ví bản thân như một chiếc cốc bị rót cạn suốt cả ngày. Để tiếp tục đổ cho người khác, cô cần liên tục “lấp đầy cốc” của mình.
Khi nghiên cứu những người duy trì được hiệu suất cao trong 30-40 năm, Leila nhận ra họ có một điểm chung: họ đều thực hiện những gì cần thiết để chăm sóc bản thân. Giống như một vận động viên cần phục hồi sau cường độ luyện tập cao, doanh nhân cũng cần có thời gian phục hồi. Nhiều người có kỹ năng thúc đẩy bản thân rất tốt, nhưng thiếu kỹ năng nghỉ ngơi, và cái giá phải trả là kiệt sức.
Xây dựng hệ thống hỗ trợ và sự kiên cường
Tìm kiếm sự hỗ trợ từ bên ngoài
Khi đối mặt với sự bất ổn, Leila chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ nhà trị liệu, huấn luyện viên, cố vấn và bạn bè. Cô nhận ra rằng nếu cứ cố tự gánh mình một mình, cô không thể gánh được sự bất ổn đó.
Các tòa nhà cao tầng cần móng sâu và vững chắc, dù không nhìn thấy được. Những thói quen chăm sóc bản thân và hệ thống hỗ trợ từ người khác chính là “móng” đó. Nhiều doanh nhân tin rằng phải tự làm mọi thứ, nhưng thực tế, ai cũng cần giúp đỡ để mang vác cảm xúc trong những giai đoạn khó khăn. Thành công kinh doanh không tách rời khỏi kết nối con người. Việc nghĩ chúng hoàn toàn tách biệt là điều “điên rồ.”
4. Xây dựng kỷ luật thông qua hệ thống và môi trường
Kỷ luật không phải là đặc điểm tính cách bẩm sinh. Đó là một hệ thống được xây dựng bằng cách làm cho hành động mong muốn trở nên dễ dàng và hành động không mong muốn trở nên khó khăn hơn.
Kỷ luật là một hệ thống
Không có sự khác biệt bẩm sinh giữa người có kỷ luật và người không có. Sự khác biệt nằm ở việc biết cách xây dựng hệ thống kỷ luật xung quanh mình. Nguyên tắc đơn giản: làm cho hành động hướng tới mục tiêu trở nên dễ dàng hơn, và làm cho hành động đi ngược lại mục tiêu trở nên khó khăn hơn.
Thiết kế môi trường để hỗ trợ kỷ luật
Ví dụ về việc ăn kem không kiểm soát
Nếu bạn ăn kem mỗi tối và không thể giảm cân, đó không phải vì thiếu ý chí. mà vì có kem trong tủ lạnh đang đóng vai trò “tác nhân kích thích.” Giải pháp không phải là tự trách mình, mà là loại bỏ kem và thay bằng thứ khác. Khi Leila muốn giảm cân, cô không tự chì chiết. Cô nhận ra mình thiếu một hệ thống tốt và tập trung vào việc làm cho các bước cần thiết trở nên dễ dàng nhất có thể. Cô loại bỏ toàn bộ đồ ăn vặt ra khỏi nhà và xóa các ứng dụng đặt đồ ăn trên điện thoại. Nếu muốn ăn vặt, cô phải lái xe đi mua, và rào cản đó thường đủ để dừng lại.
Tạo ra “ma sát” để ngăn chặn hành vi không mong muốn
Nhiều người nghĩ kỷ luật đồng nghĩa với ý chí sắt đá. Thực ra, điều quan trọng là tạo ra đủ “ma sát” để hành động không mong muốn trở nên bất tiện. Nếu sô cô la có sẵn trong tủ, bạn sẽ ăn. Nếu không có, bạn phải lái xe đi mua, và điều đó đã là một rào cản thực sự.
Nguyên tắc này hoạt động theo hai chiều. Nhiều người vô tình xây dựng hệ thống khiến việc không đạt mục tiêu trở nên dễ dàng, ví dụ, luôn có sẵn đồ ăn vặt, không bao giờ chuẩn bị đồ ăn lành mạnh, hoặc để điện thoại bên cạnh giường. Cần đảo ngược những hệ thống đó.
Sử dụng môi trường và lời nhắc để củng cố thói quen
Thông báo nhắc nhở thiền định sau 179 ngày liên tục là một hệ thống, không phải kỷ luật thuần túy. Lời nhắc “Ghi lại bữa ăn của bạn” trên điện thoại là một hệ thống. Trí nhớ vốn không đáng tin cậy, hãy xây dựng hệ thống để thu hút sự chú ý đúng lúc. Lời nhắc, ghi chú, một người bạn gọi điện, hay đơn giản là không có đồ ăn vặt trong nhà, tất cả đều là hệ thống hợp lệ.
Áp dụng nguyên tắc hệ thống vào các khía cạnh khác của cuộc sống
Nguyên tắc này không chỉ dừng lại ở ăn uống hay tập thể dục. Nếu không muốn ngoại tình, đừng đặt mình vào môi trường có thể dẫn đến cám dỗ. Nghiên cứu cho thấy có nhiều bạn bè độc thân làm tăng xác suất ngoại tình, trong khi có nhiều bạn bè kết hôn hạnh phúc lại làm tăng xác suất duy trì hôn nhân bền vững. Môi trường xung quanh tác động đến hành vi nhiều hơn chúng ta nghĩ.
Điều quan trọng là không đặt mình vào những tình huống đòi hỏi phải “kiểm tra” ý chí mỗi ngày, vì điều đó chỉ dẫn đến kiệt sức. Nếu bạn tiệc tùng mỗi cuối tuần cùng những người không xây dựng sự nghiệp, bạn sẽ không thể dậy sớm thứ Hai để làm việc, không phải vì thiếu quyết tâm, mà vì hệ thống đang chống lại bạn.
5. Tìm kiếm ý nghĩa trong công việc và xây dựng văn hóa lãnh đạo
Quan niệm về “cân bằng công việc - cuộc sống” thường xuất phát từ việc không thích công việc. Thay vào đó, việc tìm kiếm ý nghĩa và niềm vui thông qua “job crafting” là chìa khóa để có một sự nghiệp bền vững.
Ý nghĩa của công việc và “job crafting”
Quan điểm về “cân bằng công việc - cuộc sống”
Nhiều người nói về “cân bằng công việc - cuộc sống” vì họ liên kết công việc với nỗi đau và sự khổ sở. Leila làm việc 12 tiếng mỗi ngày nhưng không cảm thấy cần “cân bằng”, vì cô làm việc cùng chồng, bạn bè và gia đình, và tìm thấy ý nghĩa thực sự trong đó. Khi yêu thích công việc, bạn sẽ muốn làm nhiều hơn, không phải tìm cách thoát ra.
Cô từng có một người sếp tồi khiến cô ghét công việc, dù bản thân công việc không tệ. Đây là trường hợp phổ biến: nhiều người có liên kết tiêu cực với công việc không phải vì công việc, mà vì người lãnh đạo.
“Job crafting”, Tái định hình cách nhìn nhận công việc
Nhiều người tối ưu hóa cho kết quả sai, chọn công việc mà người khác sẽ tán dương thay vì công việc họ thực sự thích hoặc giỏi. Khi bắt đầu Acquisition.com, Leila tự hỏi: mình thích làm gì mỗi ngày, muốn ở cùng ai, và có thể làm điều gì trong 30 năm mà không chán. Rồi cô thiết kế công việc xung quanh những câu trả lời đó.
Ngay cả khi còn là nhân viên thu ngân tại một quán sinh tố, cô đã biến công việc thành một “trò chơi”, cố gắng làm cho ngày của từng khách hàng tốt đẹp hơn. Điều đó khiến cô thích công việc đến mức không muốn ngừng. Nghiên cứu về “job crafting” của Amy Wrzesniewski cho thấy ý nghĩa công việc đến từ cách bạn cảm nhận về nó, không chỉ từ bản chất công việc. Những người dọn dẹp bệnh viện tự gọi mình là “người chữa lành” có mục đích sống và hạnh phúc hơn hẳn những người chỉ coi mình là nhân viên vệ sinh. Nếu ngay cả công việc khó khăn nhất cũng có thể được nhìn nhận tích cực, thì ai cũng có thể trở thành “job crafter.”
Vai trò của lãnh đạo và tầm nhìn
Công việc của CEO
Công việc của CEO là ảnh hưởng đến hành vi của mọi người trong công ty một cách có lợi cho cả họ lẫn tổ chức, kể cả khi CEO không có mặt. Ba yếu tố CEO cần tập trung là: con người, tầm nhìn và tiền mặt.
Con người là nền tảng: đảm bảo có đúng người trong doanh nghiệp, đúng nhà cung cấp, đối tác và khách hàng. Tầm nhìn xác định hướng đi, không cần quá chi tiết, mà nên tập trung vào “ethos” cốt lõi của công ty. Leila sử dụng khái niệm “Desired Superior State” (DSS),các chỉ số định lượng và định tính về trạng thái mong muốn trong 3-5 năm tới. Mục tiêu là để khi mọi người nhắc đến công ty, họ nghĩ đến “Acquisition.com” chứ không phải tên cá nhân của người sáng lập. Tiền mặt là nguồn lực quý giá nhất sau con người, cần được phân bổ, đầu tư và quản lý có chiến lược.
Tuyển dụng và đánh giá ứng viên
Tầm quan trọng của phỏng vấn và hành vi thực tế
AI đang làm cho CV trở nên kém tin cậy, khiến kỹ năng phỏng vấn ngày càng quan trọng hơn. Người phỏng vấn giỏi không tin vào lời nói, họ tin vào hành động. Thay vì hỏi “Bạn có trung thực không?”, hãy đặt câu hỏi tình huống để quan sát hành vi thực tế. Ví dụ: đọc thẳng các “cờ đỏ” mà đội ngũ đưa ra về ứng viên và yêu cầu họ giải thích, phản ứng sẽ cho thấy liệu họ có thực sự coi trọng sự thẳng thắn hay không.
“Show, don’t tell”, Thể hiện thay vì nói
Các giá trị cốt lõi cần được thể hiện qua hành vi, không chỉ qua lời nói. Ứng viên xuất sắc thường tự tạo ra các sản phẩm mẫu để chứng minh năng lực, một video ngắn, một slide deck, một bài phân tích, không cần được yêu cầu. Điều này cho thấy sự chủ động và không cần giám sát chặt chẽ.
Cấu trúc CV hiệu quả
CV nên kể câu chuyện về con người bạn, bắt đầu bằng một “hook” hấp dẫn, tiếp theo là bằng chứng cụ thể về những gì bạn đã đạt được (tập trung vào “làm thế nào” chứ không chỉ “cái gì”), và kết thúc bằng một lời kêu gọi hành động, đề xuất cụ thể về những gì bạn sẽ làm nếu được tuyển. Một số ứng viên thậm chí đề nghị thực hiện công việc miễn phí trong quá trình phỏng vấn. AI có thể tạo CV chung chung với ngôn ngữ sáo rỗng, CV tốt là một câu chuyện, một bằng chứng và một lời kêu gọi hành động.
Các phẩm chất lãnh đạo và cách cho phản hồi
Phẩm chất lãnh đạo bị đánh giá quá cao và bị đánh giá thấp
Phẩm chất bị đánh giá quá cao là sự ồn ào, khoa trương và quyến rũ. Những nhà lãnh đạo tốt nhất thường im lặng, không cần nhận hết công lao, luôn chia sẻ công lao và sẵn sàng nhận trách nhiệm. Những người ồn ào thường đang tìm kiếm sự chú ý cho bản thân thay vì chú ý đến người khác, và điều đó thường dẫn đến thất bại khi thực sự ở vị trí lãnh đạo.
Sự cân bằng giữa yêu, tôn trọng và sợ hãi
Một nhà lãnh đạo tốt sẽ nhận được cả ba điều này, dù muốn hay không. Sợ hãi đến từ quyền lực, khả năng thay đổi cuộc sống của người khác. Tôn trọng đến từ việc không làm gián đoạn công việc của người khác. Yêu mến đến từ sự sẵn sàng hy sinh vì người khác. Cân bằng cả ba rất khó, dễ hơn nhiều là la hét, nhưng la hét không tạo ra được sự tôn trọng hay tình yêu mến thực sự.
An toàn là yếu tố lãnh đạo cốt lõi quan trọng hơn cả tình yêu hay kiểm soát. Khi nhân viên cảm thấy an toàn, họ hoạt động hiệu quả hơn. Nhiều người không thể tiếp nhận tình yêu hay sự tôn trọng vì họ không cảm thấy an toàn trong môi trường làm việc.
Cách cho phản hồi hiệu quả
Phản hồi không phải về bản thân người nhận, mà về cách họ đạt được mục tiêu của mình. Bắt đầu bằng cách nhắc lại mục tiêu của họ, sau đó hướng dẫn tương lai: “Thay vì làm X, hãy thử Y.” Không tập trung vào những gì đã sai trong quá khứ. Phân biệt giữa “chỉ trích” và “xúc phạm”: xúc phạm là gắn người đó với điều tiêu cực; chỉ trích là chỉ ra khoảng cách giữa hiện tại và lý tưởng rồi đề xuất cách làm khác. Chỉ trích đòi hỏi nhiều suy nghĩ hơn là xúc phạm, và nó mang lại kết quả tốt hơn hẳn.
Nhà lãnh đạo cũng cần có khả năng “tắc kè hoa” , giao tiếp bằng ngôn ngữ của từng người, không đòi hỏi mọi người phải thích nghi với mình. Cách khen thưởng và cho phản hồi cần được cá nhân hóa.
Sự thật về phụ nữ, độc lập và thành công
Áp lực “siêu độc lập” đối với phụ nữ
Phụ nữ thường được dạy, hoặc tự áp đặ, rằng họ cần phải là người siêu độc lập, tự làm mọi thứ. Điều này tạo ra ảo tưởng về một nhà lãnh đạo thực thụ, trong khi thực tế, nhà lãnh đạo thực thụ không bao giờ làm việc một mình. Để đạt được những điều lớn lao, cần phải dựa vào người khác.
Leila đã trải qua giai đoạn đó và nhận ra sự cô đơn, mệt mỏi và đôi khi là khổ sở. Nhiều phụ nữ kiệt sức, mất sức khỏe vì muốn tỏ ra siêu độc lập, đôi khi chỉ để được phụ nữ khác ngưỡng mộ. Nếu cái giá phải trả là sự cô đơn và kiệt sức, liệu ước mơ đó có còn đáng giá?
Có thể vừa mềm mỏng vừa mạnh mẽ, vừa tử tế vừa quyết liệt, vừa thông minh vừa xinh đẹp. Có thể chọn cách dựa vào người khác không phải vì bất lực, mà vì đó là lựa chọn có ý thức của người đủ tự tin. Áp lực “self-made” là một lời nói dối, thành công luôn có sự đóng góp của nhiều người.
6. Hành trình cá nhân và cách đối mặt với những thách thức
Hành trình phát triển cá nhân và kinh doanh của Leila Hormozi cho thấy sự thay đổi trong tầm nhìn, việc xây dựng sự tự tin thông qua mục tiêu khả thi và học cách đối mặt với sự chỉ trích.
Tầm nhìn ban đầu và sự phát triển
Cơ chế “undershooting” mục tiêu để xây dựng bằng chứng
Khi còn trẻ (16-18 tuổi), Leila không hình dung được quy mô kinh doanh như hiện tại. Cô chỉ dự định xây dựng một doanh nghiệp nhỏ trong ngành thể dục, kiếm vài trăm nghìn đô la mỗi năm và giúp đỡ mọi người. Tầm nhìn ban đầu nhỏ hơn rất nhiều so với thực tế về sau.
Leila nhận ra bộ não cần bằng chứng rằng bước đầu tiên là khả thi. Cô đặt ra những mục tiêu đầy thử thách nhưng có thể đạt được, thay vì những mục tiêu quá lớn có thể gây áp lực nếu không đạt. Với mỗi bước tiến, tầm nhìn trở nên rõ ràng hơn và lớn hơn. Thực tế đã vượt xa mọi kỳ vọng ban đầu.
Đối mặt với sự bất an và chỉ trích
Những điều vẫn còn bất an
Leila vẫn cảm thấy bất an về một số điều, cô thỉnh thoảng vẫn cảm thấy mình “hơi kỳ lạ,” “nói năng vụng về,” hoặc làm “quá nhiều biểu cảm lạ.” Cô cũng từng lo ngại khi thay đổi quan điểm về nhiều vấn đề trong cùng một năm, sợ người khác nghĩ cô không chân thật.
Chiến lược đối phó với bình luận tiêu cực
Khi bắt đầu làm nội dung, Leila gặp nhiều bình luận cho rằng cô chỉ “dựa vào chồng.” Cô đặt ra một thử thách cho bản thân: đọc tất cả bình luận trong một năm mà không phản hồi, không để chúng ảnh hưởng đến tâm trạng, và tiếp tục làm nội dung. Điều này buộc cô phải tiếp xúc liên tục với “yếu tố gây căng thẳng” và dạy bản thân rằng không sao cả. Cuối cùng, số lượng bình luận tích cực vượt qua tiêu cực, và quan trọng hơn, cô đã xây dựng được khả năng không bị ảnh hưởng bởi phán xét từ bên ngoài.
Giá của sự vĩ đại là bị hiểu lầm
Sự vĩ đại đi kèm với việc bị hiểu lầm. Nếu dành thời gian cố gắng giải thích cho những người chỉ trích, bạn sẽ không bao giờ đạt được sự vĩ đại. Leila đã xây dựng “cơ bắp” để không quan tâm đến những lời chỉ trích , không phải bằng cách né tránh, mà bằng cách đối mặt với chúng liên tục cho đến khi chúng không còn tác dụng nữa.
Giá trị cốt lõi và mối quan hệ với tiền bạc
Tiền bạc khuếch đại những gì đã có sẵn
Leila nhận ra rằng tiền bạc và quyền lực không thay đổi bản chất con người, chúng chỉ khuếch đại những gì đã có sẵn. Nếu bạn là người tốt, tiền bạc giúp bạn thể hiện lòng trắc ẩn và sức mạnh tốt hơn. Nếu bạn có những điểm yếu, chúng cũng sẽ bị khuếch đại. Vì vậy, việc xây dựng giá trị trước khi xây dựng tài sản không chỉ là lời khuyên đạo đức, đó là chiến lược thực tế.
Từ chối các cơ hội không phù hợp với giá trị
Leila đã từ chối nhiều cơ hội kinh doanh lớn vì chúng không phù hợp với giá trị của cô. Cô xem các giá trị như một “hội đồng quản trị” nội tâm, định hướng mọi hành động. Miễn là hành động phù hợp với giá trị, cô tìm thấy niềm vui trong quá trình, dù đối mặt với khó khăn.
Tái định nghĩa mối quan hệ với tiền bạc
Leila lớn lên với quan niệm tiêu cực về tiền bạc, rằng “tiền kiếm được một cách mờ ám” hay “phải nghèo mới làm được điều tốt.” Cô từng có 200 triệu lượt xem trên mạng xã hội nhưng gần như phá sản, đó là lúc cô nhận ra rằng làm điều tốt mà không có hệ thống tạo ra tiền thì không đủ. Có thể làm điều tốt nhiều hơn khi có nhiều tiền hơn. Đọc “Rich Dad Poor Dad” đã thay đổi quan niệm của cô về tiền bạc, từ thứ đáng nghi ngờ thành công cụ để làm được nhiều điều hơn. Kỹ năng bán hàng và marketing là cần thiết để xây dựng hệ thống tạo ra tiền.
Bài học từ trận đóng băng ở Texas
Trong trận đóng băng ở Texas, hàng xóm yêu cầu mọi người giảm nhiệt độ xuống 50 độ để tiết kiệm năng lượng cho cộng đồng. Leila đã làm theo, dù Alex cảm thấy lạnh, trong khi nhiều hàng xóm khác lại tăng nhiệt độ lên cao, bất chấp yêu cầu chung. Cô nhận ra cô không thể là người bỏ mặc trẻ em bị lạnh, dù phải hy sinh sự thoải mái của bản thân. Đó là giá trị “phục vụ người khác” đang định hướng hành động của cô, không phải lý thuyết, mà là thực hành trong những tình huống nhỏ nhặt nhất.
7. Các nguyên tắc cốt lõi để xây dựng doanh nghiệp bền vững
Để xây dựng doanh nghiệp thành công và bền vững, cần tập trung vào các yếu tố khác nhau ở mỗi giai đoạn phát triển, từ sự đơn giản ban đầu đến xây dựng hệ thống và phát triển sản phẩm.
Các giai đoạn phát triển doanh nghiệp
Để đạt 100.000 đô la, hãy tập trung vào một thứ: một người, một kênh, một quy trình bán hàng, một khách hàng mục tiêu. Giữ mọi thứ đơn giản. Để đạt 1 triệu đô la, giữ nguyên một kênh, một avatar, một sản phẩm, nhưng thêm vào đó sự nhất quán tuyệt đối. Có thể đạt 100.000 đô la với sự không nhất quán, nhưng từ 100.000 lên 1 triệu đòi hỏi phải thực hiện các hành động tương tự một cách đều đặn, ví dụ 20 cuộc gọi bán hàng mỗi tuần, không ngoại lệ. Để đạt 10 triệu đô la, cần có người khác thực hiện các hành động nhất quán thay bạn, trong khi bạn tập trung xây dựng sản phẩm tiếp theo hoặc mở rộng sang phân khúc khách hàng mới.
Các kỹ năng quan trọng cần xây dựng ở tuổi 20
Sự kiên nhẫn là yếu tố quan trọng nhất
Sự kiên nhẫn là điều hiếm thấy nhất ở người trẻ ngày nay, và vì thế, nó mang lại “lợi tức khổng lồ” cho những ai có được nó. Người kiên nhẫn có thể làm những công việc nhàm chán, duy trì sự tập trung vào mục tiêu dài hạn mà không bị phân tâm bởi “hội chứng vật lấp lánh” hay những cách kiếm tiền nhanh.
Leila lấy ví dụ về Jacob, Giám đốc bán hàng của Acquisition.com, người đã kiên nhẫn làm tốt công việc ở vị trí ban đầu, không đòi hỏi thăng tiến nhanh chóng, và phát triển vượt bậc theo thời gian. Thay vì vội vàng leo lên vị trí cao hơn, Jacob tập trung vào việc trở thật giỏi ở vị trí hiện tại. Sự thiếu kiên nhẫn là lý do chính khiến nhiều người trẻ không thành côn, không phải vì thiếu tài năng hay cơ hội.
Lời khuyên đầu tư và đàm phán
Khi kêu gọi vốn, có ba điều cần nhớ. Thứ nhất, thể hiện “thịt còn trên xương”, cho nhà đầu tư thấy cơ hội tăng trưởng chưa được khai thác, không phải một doanh nghiệp đã bão hòa. Thứ hai, bán đội ngũ chứ không chỉ người sáng lậ, nhà đầu tư muốn thấy doanh nghiệp có thể vận hành độc lập, không phụ thuộc vào một cá nhân. Thứ ba, thể hiện bản thân qua chính quá trình đàm phán, sự chuẩn bị, đúng giờ và thái độ tôn trọng đều là tín hiệu về cách bạn sẽ đối xử với nhà đầu tư, nhân viên và khách hàng sau này.
Lời khuyên kinh doanh hay nhất và tệ nhất
Lời khuyên hay nhất: Lãnh đạo là kỹ năng duy nhất quan trọng
Khi doanh nghiệp còn nhỏ, người sáng lập có thể làm mọi thứ. Khi doanh nghiệp lớn hơn, người sáng lập cần làm ít đi và tập trung vào lãnh đạo. Lãnh đạo là yếu tố khuếch đạ, nó ảnh hưởng đến toàn bộ tổ chức và nhân lên nỗ lực của mọi người. Thước đo đơn giản nhất: nếu nhân viên hành động phù hợp với mục tiêu công ty ngay cả khi bạn không có mặt, bạn là nhà lãnh đạo hiệu quả.
Lời khuyên tệ nhất: “Hãy làm điều bạn yêu thích”
Nhiều người không biết mình thực sự yêu thích điều gì, hoặc yêu thích những thứ họ không giỏi. Lời khuyên tốt hơn là: “Hãy làm những việc bạn thích, với những người bạn thích, trong môi trường bạn thích.” Nếu chỉ làm điều mình yêu thích, ví dụ nướng bánh, khi doanh nghiệp lớn lên, bạn sẽ không còn nướng bánh nữa. Bạn sẽ điều hành một công ty sản xuất bánh. Đó là hai việc hoàn toàn khác nhau.
8. Nguyên tắc sống và giá trị cá nhân
Nguyên tắc sống quan trọng nhất là “Để lại mọi người và mọi thứ tốt đẹp hơn bạn đã tìm thấy chúng.”
Luật lệ cá nhân và bài học
Để lại mọi thứ tốt đẹp hơn bạn đã tìm thấy chúng
Đây là quy tắc sống mà Leila Hormozi đề xuất, đơn giản, nhưng đủ mạnh để áp dụng cho mọi khía cạnh của cuộc sống.
Sự bổ sung giữa Alex và Leila Hormozi
Alex Hormozi tập trung vào các hệ thống marketing, bán hàng và cấu trúc kinh doanh. Leila tập trung vào giá trị, hệ thống niềm tin, quản lý con người, tầm nhìn và xây dựng đội ngũ. Sự kết hợp giữa hai người tạo nên sự cân bằng cần thiết để xây dựng một doanh nghiệp bền vững trong 30 năm, một người xây hệ thống, một người xây con người.
Kết luận
Nhìn lại toàn bộ những gì Leila Hormozi chia sẻ, có thể thấy một sợi chỉ đỏ xuyên suốt từ đầu đến cuối: mọi thứ bắt đầu từ bên trong.
Sự tự tin không đến từ lời khẳng định, nó đến từ hành động trong khi đang sợ. Kỷ luật không đến từ ý ch, nó đến từ hệ thống được thiết kế đúng. Doanh nghiệp không sụp đổ vì thị trường, nó sụp đổ vì người dẫn dắt không còn đứng vững được về mặt tâm lý. Và lãnh đạo không đến từ sự ồn ào, nó đến từ sự an toàn mà bạn tạo ra cho người khác.
Điều đáng chú ý nhất là Leila không mô tả hành trình của mình như một con đường thẳng. Cô từng đứng trước gương lúc 19 tuổi và tự nhủ những điều không thật. Cô từng chạy vào nhà vệ sinh sau lần đầu bị từ chối. Cô từng có 200 triệu lượt xem nhưng gần phá sản. Nhưng thay vì bỏ cuộc hay tìm lý do bên ngoài, cô luôn quay về cùng một câu hỏi: mình cần thay đổi điều gì bên trong để tiếp tục?
Đó có lẽ là bài học quan trọng nhất, không phải kỹ thuật nào, không phải framework nào, mà là thái độ sẵn sàng nhìn thẳng vào bản thân và làm những gì cần làm, kể cả khi không thoải mái.
Nguồn: Sưu tầm trên mạng.



