Sam Alman nói về startup!
Startup thành công không phải vì may mắn, mà vì hội tụ đúng lúc 3 thứ, sản phẩm đủ tốt để tự lan truyền, đội ngũ đủ mạnh để không bỏ cuộc, và thị trường đang ở đúng chiều gió.
Sam Altman nhấn mạnh rằng thành công của startup phụ thuộc vào việc tạo ra một sản phẩm đủ tốt để khách hàng tự động giới thiệu cho bạn bè. Ông khuyên các nhà sáng lập nên tập trung vào những thị trường tăng trưởng theo cấp số nhân và tìm kiếm đồng sáng lập có tầm nhìn lạc quan, quyết đoán.
1. Yếu tố cốt lõi để startup thành công
Thành công của một startup đến từ tổng hòa của nhiều yếu tố: sản phẩm xuất sắc, thị trường phù hợp, đội ngũ sáng lập tài năng, đà phát triển được duy trì liên tục và lợi thế cạnh tranh bền vững.
Sản phẩm và Thị trường
Sản phẩm tuyệt vời là yếu tố quan trọng nhất:
Mức độ thành công của một startup tỷ lệ thuận với chất lượng sản phẩm, cụ thể là sản phẩm đó có đủ tốt để khách hàng tự giới thiệu cho bạn bè hay không. Điều này nghe đơn giản nhưng lại chiếm đến 80% công việc để trở thành một startup thực sự thành công. Những cái tên như Google hay Facebook đều lớn lên nhờ cơ chế đó.
Một sản phẩm tốt thường có thể giải thích và hiểu được một cách dễ dàng. Ngược lại, nếu bạn không thể mô tả rõ sản phẩm, hoặc không ai tỏ ra hứng thú khi nghe về nó, đó thường là dấu hiệu của tư duy chưa rõ ràng hoặc đơn giản là nhu cầu thị trường chưa đủ lớn.
Tập trung vào thị trường có tiềm năng tăng trưởng theo cấp số nhân
Nhà đầu tư quan tâm đến tốc độ tăng trưởng hơn doanh thu hiện tại. Các startup quan trọng nhất thường xuất phát từ những thị trường nhỏ nhưng đang phát triển rất nhanh. Thị trường ứng dụng iPhone 11 năm trước vốn bằng không, nhưng đã bùng nổ trong thời gian ngắn. Điều then chốt là nhận ra thị trường nào sẽ tăng trưởng mạnh theo từng năm, rồi đặt mình vào đúng vị trí để tận dụng đà đó.
Xu hướng và Nhà sáng lập
Phân biệt xu hướng thật và xu hướng ảo
Xu hướng thật là những gì thực sự sẽ xảy ra; xu hướng ảo thì không. Trước khi đặt cược lớn vào một nền tảng mới, bạn cần chắc chắn mình đang đi theo xu hướng thật.
Dấu hiệu của xu hướng thật là khi một nền tảng công nghệ mới xuất hiện và những người dùng đầu tiên sử dụng nó một cách gần như ám ảnh, rồi chủ động giới thiệu cho người khác. Ngược lại, dấu hiệu của xu hướng ảo là khi người dùng mua sản phẩm nhưng gần như không chạm tới, hoặc chỉ dùng rất thỉnh thoảng.
Ví dụ điển hình cho xu hướng thật là iPhone. Dù doanh số ban đầu không ấn tượng, những người sở hữu iPhone dùng nó hàng giờ mỗi ngày, yêu thích và liên tục giới thiệu cho người xung quanh, đó là tín hiệu rõ ràng rằng một nền tảng điện toán mới đã ra đời. Ngược lại, tính đến tháng 8/2018, VR là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng ảo: nhiều người sở hữu kính VR nhưng gần như không đeo, thiếu hẳn sự gắn bó sâu sắc từ người dùng đầu tiên.
Vai trò của nhà sáng lập có tầm nhìn lạc quan và quyết đoán
Một startup cần ít nhất một người có khả năng truyền cảm hứng, người có thể bán sản phẩm, nói chuyện với báo chí và huy động vốn. Người này sẽ là “nhà truyền giáo” chính của công ty. Rất khó để thành công rực rỡ hay xây dựng đội ngũ mạnh nếu thiếu một người như vậy. Tầm nhìn tham vọng là chất xúc tác cho vai trò đó, nó tạo ra sự hứng khởi thực sự và khiến công việc trở nên đáng làm.
Thách thức và Lợi thế của Startup
Startup “khó” dễ thành công hơn startup “dễ”
Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng trong bối cảnh năm 2018, bắt đầu một startup khó khăn lại dễ thành công hơn là một startup dễ dàng. Lý do đơn giản: các dự án tham vọng thú vị hơn và thu hút nhân tài tốt hơn, mà thu hút nhân tài luôn là bài toán khó khi có quá nhiều startup cạnh tranh nguồn lực.
Khi bạn chỉ nhắm đến một mục tiêu khiêm tốn, giai đoạn đầu có thể dễ tuyển dụng nhờ chia sẻ cổ phần, nhưng sau đó sẽ rất khó trả lời câu hỏi “Tại sao người giỏi phải chọn chúng ta?”. Chọn một vấn đề thực sự quan trọng để giải quyết chính là cách hiệu quả nhất để thu hút nhân tài và sự chú ý.
Quan điểm rõ ràng về tương lai
Những nhà sáng lập xuất sắc có xu hướng nắm giữ quan điểm tự tin, rõ ràng về hướng đi của thế giới. Họ có thể sai, nhưng sự quyết đoán giúp họ dẫn dắt đội ngũ vượt qua giai đoạn mơ hồ. Hệ sinh thái startup về bản chất được thiết kế để hỗ trợ những công ty có xác suất thành công thấp nhưng tiềm năng khổng lồ nếu thành công, và đó chính xác là nơi những nhà sáng lập dạng này phát huy tốt nhất.
2. Xây dựng đội ngũ và duy trì đà phát triển
Đội ngũ mạnh với tinh thần lạc quan, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần chủ động kết hợp với đà phát triển được giữ vững là những yếu tố then chốt giúp startup vượt qua khó khăn và đi đến thành công.
Đặc điểm của đội ngũ xuất sắc
Những yếu tố không hiển nhiên về đội ngũ
Ngoài các tiêu chí cơ bản như thông minh, chăm chỉ hay giao tiếp tốt, còn có những khía cạnh ít được nói đến hơn nhưng quan trọng không kém. Xây dựng đội ngũ là một trong những quyết định quan trọng nhất của nhà sáng lập, ngang tầm với việc chọn thị trường và sản phẩm. Mọi nhà sáng lập thành công đều trải qua bước chuyển từ xây dựng sản phẩm sang xây dựng công ty, mà công ty chính là đội ngũ của bạn.
Nếu không có niềm tin nội tại và những người sẵn sàng nói “chúng ta sẽ làm được” ngay cả khi bị phản đối, startup sẽ rất khó trụ vững khi đối mặt với khó khăn. Tinh thần lạc quan trong đội ngũ không phải điều xa xỉ, đó là điều kiện cần để vượt qua những thử thách liên tiếp.
Những phẩm chất cần có trong đội ngũ
Người tạo ra ý tưởng: Một vài người trong công ty có khả năng liên tục đề xuất ý tưởng mới, dù phần lớn không khả thi, nhưng sự đa dạng ý tưởng là nguyên liệu để tìm ra cái đúng.
Tinh thần “chúng ta sẽ tìm ra cách”: Đây là phẩm chất đáng quý nhất ở thành viên startup giai đoạn đầu. Nó giúp đội ngũ không bị tê liệt khi gặp tình huống không có sẵn lời giải.
Tinh thần “tôi sẽ làm”: Thay vì đùn đẩy, người có phẩm chất này chủ động nhận trách nhiệm và hành động.
Tốc độ và sự nhanh nhẹn: Startup thường thắng nhờ ra quyết định và hành động nhanh, ngay cả khi dữ liệu chưa đầy đủ. Khả năng điều chỉnh nhanh khi hướng đi không hiệu quả cũng quan trọng không kém.
Thiếu kinh nghiệm có thể là lợi thế: Đôi khi, không biết điều gì là “không thể” lại giúp startup đạt được những kết quả phi thường. Không nên chỉ dựa vào người thiếu kinh nghiệm, nhưng hoàn toàn có thể đặt cược cao hơn vào những người còn non kinh nghiệm nhưng có tiềm năng vượt trội.
Duy trì đà phát triển và Lợi thế cạnh tranh
Tầm quan trọng của việc duy trì đà phát triển
Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của người sáng lập là không để mất đà. Trong những năm đầu, nhà sáng lập cần làm việc không ngừng nghỉ, đây không phải lời khuyên mà là thực tế sinh tồn của startup. Khi có đà, mọi người trong đội ngũ tự nhiên làm việc vượt khả năng. Khi mất đà, lấy lại nó cực kỳ khó. Vì vậy, nhà sáng lập phải chủ động duy trì nhịp độ và đảm bảo startup liên tục tích lũy những chiến thắng nhỏ.
Xây dựng lợi thế cạnh tranh và mô hình kinh doanh
Startup cần có lợi thế cạnh tranh lâu dài và biết rõ lợi thế đó là gì. Nhiều startup không có câu trả lời rõ ràng khi được hỏi về điều này, về hiệu ứng mạng lưới hay hào cạnh tranh của mình. Các doanh nghiệp vĩ đại đều có câu trả lời.
Song song đó, startup cũng cần có mô hình kinh doanh hợp lý. Không nhất thiết phải hoàn chỉnh ngay từ đầu, nhưng cần có ý tưởng về cách tạo ra doanh thu. Không có khái niệm về cách kiếm tiền là dấu hiệu xấu. Tương tự, không có kế hoạch tăng trưởng hay thu hút người dùng cũng là tín hiệu đáng lo ngại.
3. Các yếu tố thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của Startup
Startup thường vượt trội hơn các công ty lớn trong ba lĩnh vực: các ý tưởng ban đầu trông tệ nhưng lại có giá trị lớn, các thị trường thay đổi nhanh chóng, và các dịch chuyển nền tảng công nghệ lớn.
Phẩm chất của nhà sáng lập và các yếu tố thúc đẩy
Các phẩm chất cốt lõi của nhà sáng lập
Những nhà sáng lập xuất sắc thường có 4 điểm chung: tiết kiệm, tập trung, ám ảnh với công việc và thực sự yêu thích những gì họ đang xây dựng. Đây là những phẩm chất mà một nhà sáng lập nên có thể nói về bản thân một cách tự nhiên và thành thật.
Lý do startup có thể trở thành công ty lớn
Startup có thể đánh bại các công ty lớn vì nhiều lý do, đặc biệt khi họ nhận ra và nắm bắt đúng các xu hướng có giá trị thực sự.
Lợi thế của Startup so với Công ty lớn
Ý tưởng “nghe có vẻ tệ nhưng lại tốt”
Ở một công ty lớn, một ý tưởng hay nhưng ban đầu nghe lạ tai phải vượt qua nhiều tầng phê duyệt, chỉ cần một người phản đối là có thể khai tử ngay. Còn với startup, chỉ cần một nhà đầu tư gật đầu là có thể triển khai. Đó là lý do startup thường vượt mặt công ty lớn trong việc biến những ý tưởng dạng này thành hiện thực. Đây chính là vùng mà startup nên chủ động tìm kiếm cơ hội.
Thị trường thay đổi nhanh chóng
Lợi thế lớn nhất của startup là sự nhanh nhẹn. Thị trường càng biến động nhanh, startup càng có nhiều cơ hội ra quyết định và điều chỉnh hướng đi trước khi các công ty lớn kịp phản ứng. Trong khi những tổ chức lớn thường chậm chạp và ra quyết định kém hiệu quả hơn trong môi trường thay đổi, startup có thể biến chính sự hỗn loạn đó thành lợi thế.
Các dịch chuyển nền tảng lớn
Các công ty lớn hoạt động theo chu kỳ hàng năm và gặp khó khăn thực sự khi cần thay đổi chiến lược căn bản. Startup thì ngược lại, họ có thể nhanh chóng xoay trục theo những thay đổi lớn của thế giới và dồn toàn bộ nguồn lực vào hướng đi mới. Sau khi ứng dụng di động trở thành xu thế chủ đạo, hàng loạt công ty mới đã ra đời và phát triển mạnh mẽ, đó là minh chứng rõ nét cho lợi thế này.
Kết luận
Nhìn lại toàn bộ những gì Sam Altman chia sẻ, có thể thấy một sợi chỉ đỏ xuyên suốt: startup thành công không phải vì may mắn, mà vì hội tụ đúng lúc 3 thứ, sản phẩm đủ tốt để tự lan truyền, đội ngũ đủ mạnh để không bỏ cuộc, và thị trường đang ở đúng chiều gió.
Ba yếu tố đó không độc lập với nhau. Sản phẩm tốt giữ chân khách hàng, nhưng cần đội ngũ có đà mới liên tục cải thiện được nó. Đội ngũ tốt cũng không đi xa nếu chọn sai thị trường hoặc bỏ lỡ dịch chuyển nền tảng. Và thị trường tốt sẽ bị lãng phí nếu nhà sáng lập thiếu tầm nhìn để nhận ra tiềm năng từ sớm.
Điều đáng chú ý là hầu hết những gì Altman mô tả đều bắt đầu từ thái độ, lạc quan, quyết đoán, ám ảnh với vấn đề cần giải quyết. Kỹ năng có thể học, vốn có thể huy động, nhưng thái độ đúng là thứ khó sao chép nhất và cũng là thứ tạo ra sự khác biệt lớn nhất ở giai đoạn đầu.
Nguồn: Tham khảo trên mạng.